×
انتخاب ژنراتور مناسب فقط به میزان توان نوشتهشده روی پلاک دستگاه محدود نمیشود. مجموعهای از تجهیزات ممکن است همزمان به برق نیاز داشته باشند و بعضی از آنها نیز هنگام راهاندازی، جریان بیشتری نسبت به حالت عادی مصرف کنند. به همین دلیل، پیش از خرید یا اجاره ژنراتور باید مجموع بارهای الکتریکی، نوع مصرفکنندهها و شرایط راهاندازی تجهیزات بررسی شود.
اگر توان ژنراتور کمتر از نیاز واقعی تجهیزات باشد، دستگاه در زمان کار تحت فشار قرار میگیرد. این وضعیت میتواند باعث افت ولتاژ، خاموش شدن ژنراتور، افزایش دمای موتور و کاهش عمر مفید اجزای آن شود.
از طرف دیگر، انتخاب یک ژنراتور بسیار بزرگتر از نیاز واقعی نیز همیشه تصمیم مناسبی نیست. کارکرد طولانیمدت دیزل ژنراتور با بار بسیار پایین میتواند راندمان اقتصادی را کاهش دهد و مصرف سوخت و هزینه اولیه خرید را افزایش دهد.
بنابراین هدف، انتخاب ظرفیتی است که بتواند بار مورد نیاز را با یک حاشیه اطمینان منطقی تأمین کند.
اولین مرحله، تهیه فهرستی از تمام تجهیزاتی است که قرار است توسط ژنراتور تغذیه شوند. برای هر دستگاه باید توان مصرفی آن را از روی پلاک، دفترچه راهنما یا مشخصات فنی استخراج کرد.
برای نمونه، فرض کنید یک مجموعه شامل موارد زیر باشد:
روشنایی: ۱۰۰۰ وات
چند دستگاه کامپیوتر: ۱۵۰۰ وات
تجهیزات سرمایشی: ۳۰۰۰ وات
پمپ آب: ۱۵۰۰ وات
تجهیزات کارگاهی: ۲۰۰۰ وات
در این حالت مجموع توان مصرفی در شرایط کار عادی حدود ۹ کیلووات خواهد بود. البته همین عدد بهتنهایی برای انتخاب ژنراتور کافی نیست، زیرا همه تجهیزات رفتار یکسانی هنگام روشن شدن ندارند.
موتورها، کمپرسورها، پمپها و برخی تجهیزات صنعتی هنگام استارت اولیه میتوانند چند برابر توان کاری خود جریان دریافت کنند. اگر ژنراتور فقط بر اساس مصرف عادی این تجهیزات انتخاب شود، ممکن است هنگام روشن شدن یک موتور با افت ولتاژ یا کاهش دور مواجه شود.
به همین دلیل باید مشخص شود کدام تجهیزات بهصورت همزمان روشن میشوند و کدام دستگاهها میتوانند با فاصله زمانی راهاندازی شوند. استفاده از راهانداز نرم یا اینورتر نیز در برخی کاربردها میتواند جریان راهاندازی را کاهش دهد.
یکی از نکات مهم در انتخاب ژنراتور، توجه به تفاوت kW و kVA است. کیلووات نشاندهنده توان واقعی مصرفشده توسط بار است، در حالی که کاوآ ظرفیت ظاهری سیستم را بیان میکند. رابطه این دو به ضریب توان وابسته است:
kW = kVA × ضریب توان
بنابراین هنگام بررسی مشخصات ژنراتور باید علاوه بر توان واقعی تجهیزات، ضریب توان بار نیز در نظر گرفته شود.
پس از محاسبه بار عادی و بررسی جریان راهاندازی، بهتر است ژنراتور دقیقاً در مرز توان مصرفی انتخاب نشود. وجود مقداری ظرفیت ذخیره میتواند امکان اضافه شدن تجهیزات در آینده و تغییرات بار را فراهم کند.
برای مثال، اگر بار محاسبهشده یک مجموعه حدود ۹ کیلووات باشد، انتخاب ظرفیت مناسب باید علاوه بر این عدد، شرایط راهاندازی موتورها، نوع بار، مدت زمان کارکرد و احتمال افزایش مصرف در آینده را نیز در نظر بگیرد. به همین دلیل بررسی دقیق ظرفیت ژنراتور قبل از انتخاب مدل، اهمیت زیادی دارد.
برای انتخاب یک ژنراتور مناسب، بهتر است اطلاعات زیر از قبل مشخص باشد:
در پروژههای صنعتی یا مجموعههایی که چند موتور و تجهیزات حساس دارند، محاسبه دقیق بار میتواند از انتخاب اشتباه و هزینههای ناشی از آن جلوگیری کند. در نهایت، انتخاب ژنراتور مناسب باید بر اساس بار واقعی، شرایط راهاندازی و نیاز آینده مجموعه انجام شود، نه صرفاً یک عدد تقریبی از مجموع توان دستگاهها.
